Fırın ve Ocaktaki Yanık Yağ: Yüzeyi Çizmeden Temizlemek

Fırın tepsisindeki kararmış yağ, kapak camının arasına sızmış lekeler, ocağın üstünde yanıp yapışmış taşmalar. Mutfakta en çok ovulan ve bu yüzden en çok çizilen yerler bunlardır. Yanık yağ güçle değil, bekleme süresi ve doğru araçla çıkar; çelik tel ve çizici kremle kazanılan her dakika yüzeyde kalıcı bir iz olarak geri döner.

Başlamadan önce üç kural

• Cihaz tamamen soğuk olsun. Sıcak emayeye ya da cama soğuk su değmesi çatlamaya yol açabilir. Tek istisna, aşağıda anlattığımız cam seramik ocakta eriyen şekerdir.
• Elektriği ve gazı kapatın. Elektrikli fırında fişi ya da sigortayı, gazlı ocakta vanayı kapatın.
• Kılavuza bakın. Özellikle pirolitik ya da katalitik temizlikli fırınlarda üretici hangi ürünlerin kullanılamayacağını açıkça yazar.

Fırının içi

Emaye yüzey

Çoğu fırının içi emaye kaplıdır. Emaye sert bir yüzeydir ama cam gibi çizilebilir ve çizildiği yerde yağ daha kolay tutunur.

1. Rafları, tepsileri ve varsa yan telleri çıkarın.
2. Karbonatı az suyla sürülebilir bir macun kıvamına getirin.
3. Eldiven takıp macunu iç yüzeylere sürün. Rezistansa, fana, kapak contasına ve havalandırma deliklerine sürmeyin.
4. Birkaç saat, mümkünse bir gece bekletin.
5. Macunu nemli bezle alın; kalın yerleri plastik spatulayla kaldırın.
6. Beyaz karbonat izi kalırsa sulandırılmış sirkeyle silin, ardından temiz suyla silip kurulayın.

Hazır fırın temizleyici spreyler çok güçlü bazik ürünlerdir. Kullanacaksanız eldiven ve gözlük takın, mutfağı havalandırın, ürünü rezistansa, contaya, alüminyum parçalara ve dış yüzeylere değdirmeyin, etiketteki bekleme süresine uyun ve başka hiçbir ürünle birlikte kullanmayın.

Katalitik ve pirolitik fırınlar

Katalitik paneller fırının yan ya da arka duvarında pürüzlü, mat görünen yüzeylerdir; pişirme sıcaklığında yağı parçalamak için tasarlanmışlardır. Bu panelleri ovmayın, üzerine temizleyici sıkmayın; kaplama bozulur.

Pirolitik fırınlar çok yüksek sıcaklıkta kiri küle çevirir. Program öncesi rafları çıkarmak, büyük yağ birikintilerini almak ve temizlik sırasında mutfağı havalandırmak gibi adımlar markaya göre değişir. Pirolitik fırında kılavuzda yazanın dışına çıkmayın, içine kimyasal temizleyici sıkmayın; program bitip fırın soğuyunca kalan külü nemli bezle alın.

Kapak camı, ızgaralar ve tepsiler

Çift cam kapak

Kapak camlarının arasına buhar ve yağ sızar; dışarıdan silmekle çıkmaz.

• Birçok modelde iç cam klipsler ya da vidalarla sökülebilir. Sökme sırasını kılavuzdan kontrol edin ve başlamadan önce fotoğraf çekin; camların hangi yüzünün içe baktığını sonradan hatırlamak zordur.
• Camları havlu serili bir yüzeye yatırın. Ilık su ve bulaşık deterjanıyla yıkayın, yanık lekelerde karbonat macunu kullanın, sonra iyice kurulayın.
• Bazı iç camlarda ısı yansıtıcı kaplama bulunur. Kılavuz uyarıyorsa bu yüzde kazıyıcı ya da çizici ürün kullanmayın.

Kılavuz kapağın sökülmesine izin vermiyorsa zorlamayın ve havalandırma aralıklarından içeri sıvı dökmeyin. Cam arasındaki leke görsel bir sorundur; zorlanıp bozulan bir menteşe ise servis gerektirir.

Izgaralar ve tepsiler

• Büyük bir kaba ya da küvete sıcak su, bulaşık deterjanı ve birkaç kaşık karbonat koyun. Küvet kullanıyorsanız dibine eski bir havlu serin; tel ızgara küvet yüzeyini çizer.
• Izgaraları bir gece bekletin, sabah sert bir fırça ya da plastik ovma teliyle ovun.
• Krom kaplı ızgarada çelik tel kullanmayın; kaplamayı soyar ve paslanma başlar.
• Emaye tepsilerde de aynı ıslatma yöntemi işe yarar. Tepsiyi kullandıktan sonra, tamamen soğumadan ılık deterjanlı suyla ıslatmak yanığın kabuklaşmasını önler.

Bulaşık makinesini yalnızca kılavuz izin veriyorsa kullanın.

Ocak üstü

Cam seramik ocak

Cam seramik ve indüksiyon ocak yüzeyi sert görünür ama çizilir. Doğru araç, ocak için üretilmiş jiletli kazıyıcıdır.

Kazıyıcıyı doğru kullanmak:

• Yüzey soğukken üzerine biraz su ya da cam seramik temizleyici damlatın; kuru kazımayın.
• Bıçağı yüzeye yatık tutun, yaklaşık 30 derecelik bir açıyla. Dik tutulan bıçak ya da bıçağın köşesi çizer.
• Kısa ve tek yönlü hareketlerle ilerleyin.
• Körelmiş ya da çentikli bıçağı değiştirin.
• Kazıyıcıyı ocağın çerçevesinde, dokunmatik kontrollerde ve desenli bölümlerde kullanmayın.

Kazıdıktan sonra cam seramik temizleyici kremi yumuşak bezle yayın, kuru bezle parlatın. Ovma kremi, sert yeşil sünger ve çelik tel kullanmayın. Beyaz halkalar genelde su ve kireç izidir; sulandırılmış sirkeyle silip kurulayın.

İstisna: Şekerli bir sıvı ya da plastik ocağın üstünde eridiyse ocağı kapatın, fırın eldiveni takın ve kazıyıcıyla hemen, sıcakken kaldırın. Soğuyup sertleşen şeker cam yüzeyde kalıcı iz bırakabilir. Kılavuzunuz farklı bir şey söylüyorsa ona uyun.

Gazlı ocak: bekler ve ızgaralar

1. Ocak soğukken ızgaraları, bek kapaklarını ve alev dağıtıcıları çıkarın.
2. Döküm ızgaralar: Sıcak deterjanlı suda kısa süre bekletip fırçalayın, hemen ve tamamen kurulayın. Uzun süre suda kalan döküm paslanabilir.
3. Emaye bek kapakları: Deterjanlı suda yumuşatın, yumuşak süngerle silin.
4. Alev dağıtıcılar: Alev deliklerini eski bir diş fırçası ya da ahşap kürdanla açın. Metal tel veya iğne delikleri genişletip alev düzenini bozabilir.
5. Tüm parçaları tamamen kuruttuktan sonra yerlerine tam oturacak şekilde takın.

Ateşleme ucuna doğrudan sıvı sıkmayın; nemli bezle silin. Parçalar kuruyup yerine oturduktan sonra alev sarı, isli ya da düzensiz yanıyorsa veya ocak zor yanıyorsa kullanmayı bırakıp yetkili servise başvurun. Gaz kokusu alırsanız vanayı kapatın, pencereleri açın, elektrik düğmelerine dokunmayın ve doğal gaz acil hattını arayın.

Davlumbaz filtresi

Kayseri'nin soğuk kışlarında yemekler çoğunlukla pencereler kapalıyken pişer ve yağ buharının büyük kısmı davlumbazda toplanır. Filtre dolduğunda çekiş düşer, yağ damlamaya başlar.

• Metal (alüminyum) yağ filtresi: Davlumbazın fişini çekin, filtreyi çıkarın. Sıcak suya bulaşık deterjanı ekleyip filtreyi bir süre bekletin, yumuşak fırçayla fırçalayın, durulayın ve tamamen kurutun. Fırın spreyi alüminyumu karartır ve bozar; kullanmayın. Bulaşık makinesi de alüminyumu matlaştırabilir, kılavuza bakın.
• Karbon (koku) filtresi: Çoğu yıkanmaz; kılavuzda aksi yazmıyorsa önerilen aralıkta değiştirin.
• Davlumbaz gövdesi: Paslanmaz çelikte deterjanlı nemli bezle, yüzeydeki çizgilerin yönünde silip kurulayın. Çamaşır suyu ve tuz ruhu kullanmayın.

Dolap kapakları ve fayanslardaki yağ için mutfak dolabındaki yağ rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi yüzeyde ne kullanılır?

Ne zaman yardım almalı?

Fırın kapağı sökülüp takılamıyorsa, cam çatlamışsa, pirolitik program hata veriyorsa ya da gaz alevi düzelmiyorsa bunlar temizlik değil, yetkili servis konusudur.

Aylardır birikmiş yanık yağla uğraşmak saatler sürebilir. Mutfağı dolaplar ve fayanslarla birlikte tek seferde temizletmek isterseniz ev temizliği sayfamıza göz atın. Temizlik ürünleri ve ekipman bizden; fotoğraf gönderin, fiyat verelim.