Yatak, Yastık ve Yorgan: Görünmeyen Kiri Temizlemek

Yatak her gece kullandığınız ama neredeyse hiç temizlemediğiniz bir eşyadır. Çarşafın altında ter, vücut yağı, deri döküntüsü ve toz birikir; görünür bir leke olmasa da yatak, yastık ve yorganın düzenli bakıma ihtiyacı vardır. Bu yazıda neyi ne sıklıkla ve nasıl temizleyeceğinizi anlatıyoruz.

Yatakta ne birikiyor?

Uyurken ter atarsınız ve her gece deri pulları dökülür. Bu kalıntılar zamanla yastıkta ve yatağın baş kısmında sarı lekeler, yorganda da hafif bir koku olarak kendini gösterir.

Ev tozu akarları gözle görülmeyecek kadar küçüktür; deri döküntüleriyle beslenir ve sıcak, nemli tekstilde rahatça çoğalır. Onları tamamen yok etmek mümkün değildir. Hedef, birikimi düzenli temizlikle düşük tutmaktır. Alerji ya da astım şikayetiniz varsa yatak odası için alınabilecek önlemleri hekiminize danışın.

Her hafta: nevresim ve çarşaf

• Çarşaf, yastık kılıfı ve nevresimi haftada bir yıkayın. Çok terleyen ya da evcil hayvanıyla aynı yatakta uyuyan kişilerde bu aralığı kısaltın.
• Etiketin izin verdiği en yüksek sıcaklığı seçin. Pamuklu nevresimler genellikle sıcak yıkamaya dayanır; saten, bambu lifi ya da renkli baskılı olanlar daha düşük sıcaklık isteyebilir.
• Tamamen kurutun. Hafif nemli katlanan çarşaf dolapta koku yapar.
• Yatağı hemen toplamayın. Sabah kalkınca yorganı açın, yatak yarım saat kadar nefes alsın. Gece boyunca biriken nem böylece dağılır.

Sıvı geçirmez ya da nefes alan bir yatak koruyucu (alez) kullanmak işin yarısını çözer: ter ve lekeler yatağa değil, yıkanabilir aleze geçer. Alezi etiketine göre birkaç haftada bir yıkayın.

Yatak: çevirme, havalandırma ve karbonat

Çevirme ve döndürme

Bunu yatağınızın modeline göre yapın. Çift taraflı yataklar hem ters çevrilir hem de baş ve ayak yönü değiştirilir. Tek taraflı yataklarda üst yüzeyde konfor katmanı bulunur; bunlar ters çevrilmez, yalnızca baş-ayak yönünde döndürülür. Sıklık için üreticinin kullanım kılavuzuna ya da yatağın etiketine bakın. Yatak kalkmışken bazanın ve yatak altının tozunu da alın.

Havalandırma

Nevresimleri yıkadığınız gün yatağı birkaç saat çıplak bırakın ve pencereyi açın. Yatağı balkona taşımak hem zor hem de kirletici olur; oda içinde havalandırmak yeterlidir. Doğrudan ve uzun süreli güneş bazı kumaş ve süngerleri yıpratabilir.

Karbonatla koku ve nem almak

1. Yatağı döşeme başlıklı süpürgeyle yavaşça süpürün; dikiş yerlerine ve kenar bantlarına özellikle dikkat edin.
2. Yüzeye ince bir tabaka karbonat serpin. Tuzluk ya da çay süzgeci eşit dağıtmanızı sağlar.
3. Birkaç saat bekletin.
4. Temiz bir başlıkla yavaşça süpürün ve iş bitince süpürgenin filtresini temizleyin.

Karbonat leke çıkarmaz; koku ve nemi alır. Hafızalı süngerli ya da özel kumaşlı yataklarda önce üreticinin önerisine bakın.

Lekeler: ovmadan, bastırarak

Yataktaki lekede en büyük hata ovmak ve ıslatmaktır. Ovmak lekeyi yayar ve süngerin içine iter; süngere giren su da günlerce kurumaz, koku ve küf yapar.

• Ter ve sarı lekeler: Soğuk suya az miktarda sıvı deterjan ekleyin. Bezi iyice sıkın, lekeye bastırarak tamponlayın. Ardından temiz suyla nemlendirilmiş bir bezle, en son kuru bir havluyla bastırın.
• Kan: Mutlaka soğuk su kullanın. Sıcak su lekeyi kumaşa sabitler.
• İdrar: Önce kağıt havluyla bastırarak sıvıyı olabildiğince alın. Ilık su ve az sıvı deterjanla tamponlayın, kuruduktan sonra karbonat serpip süpürün. Hazır enzimli leke çıkarıcı kullanacaksanız ambalajındaki talimata uyun.

Her ürünü önce görünmeyen bir köşede deneyin ve yatağın pencere açıkken tamamen kurumasını bekleyin. Yatakta çamaşır suyu kullanmayın: kumaşı ağartır, süngeri bozar ve başka bir temizlik ürünüyle temas ederse zehirli gaz açığa çıkabilir.

Yastıklar: dolgusuna göre

Yastığın nasıl temizleneceğini dolgusu belirler. İlk bakacağınız yer yine etikettir.

Makinede yıkanabilen yastıkları tambur dengesi için ikişer ikişer yıkayın. Elyaf bir yastığı ikiye katladığınızda kendiliğinden açılmıyorsa desteğini kaybetmiştir; yıkamak bunu düzeltmez, yenilemek gerekir. Fermuarlı yastık koruyucu kılıflar da yastığın kendisini yıkama ihtiyacını azaltır.

Yorgan ve battaniye

Nevresim kullanıyorsanız yorganın kendisini sık yıkamanız gerekmez; etiketin izin verdiği şekilde mevsimde bir kez çoğu zaman yeterlidir. Elyaf yorganlar çoğunlukla ev tipi çamaşır makinesine sığmaz ya da tamburda sıkışıp iyi durulanmaz; büyük kapasiteli bir makine gerekir. Yün ve kaz tüyü yorganlar ise çoğunlukla kuru temizleme ya da uzman yıkama ister.

Havalandırma her yorgan için işe yarar: gölgede, havadar ve tozsuz bir günde birkaç saat asın. Sert çırpmak dolguyu yorar; hafifçe silkelemek yeterlidir. Yün yorgan ve battaniyeleri kaldırırken temiz ve kuru olduklarından emin olun. Güveye karşı yapılacakları mevsim geçişi temizliği yazımızda anlattık.

Ne zaman uzmana başvurmalı?

Yatakta süngerin içine işlemiş leke, geçmeyen koku ya da küf varsa ya da yatağınızı baştan yıkatmak istiyorsanız yatak yıkama yapan uzman bir firmayla çalışın. Yatak, yorgan ve yastık yıkama bizim verdiğimiz bir hizmet değildir; yorgan ve tüy yastıklar için kuru temizlemeci ya da yorgan yıkama firması doğru adrestir. Çökmüş ya da küf tutmuş bir yatakta temizlik çoğu zaman yeterli olmaz; değiştirme zamanı gelmiş olabilir.

Yatak odasının geri kalanı ise bizim işimiz: yatak altı, baza çevresi, dolap üstleri, pervazlar ve zemin ev temizliği hizmetimizin kapsamında.

Kayseri'de ev temizliği için fotoğraf gönderin, fiyat verelim; temizlik ürünleri ve ekipman bizden.